Nights of National Heritage in Busan, the Refugee Capital

เดินเข้าสู่ค่ำคืน 1,023 วัน ใต้สะพานย็องโด

พอคิดว่าจะทำอะไรในยามค่ำคืนที่ปูซาน ก็ได้รู้จักเทศกาลนี้ขึ้นมา '2026 ปูซานยอแฮงมรดกแห่งชาติเมืองหลวงสงครามผู้ลี้ภัย' เป็นเทศกาลประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมยามค่ำที่จัดขึ้นสองวันคือวันศุกร์ที่ 24 กรกฎาคม และวันเสาร์ที่ 25 กรกฎาคม โดยมีจัตุรัสยูราริใต้สะพานย็องโดแดกโยเป็นศูนย์กลาง และจัดตามพื้นที่มรดกของเมืองหลวงสงครามผู้ลี้ภัย สโลแกนคือ 'เมืองแห่งความทรงจำ ปูซาน เดินไปกับมรดกทางอารมณ์' ตามชื่อเลย กิจกรรมทั้งหมดไม่ได้จัดตอนกลางวัน แต่จัดในช่วงเย็นตั้งแต่เวลา 17:00 น. ถึง 22:00 น. เดินชมโบราณสถานยามค่ำที่มืดสลัวพร้อมไกด์ และพื้นที่นั้นก็กลายเป็นเวทีการแสดงของศิลปิน รวมถึงผนังอาคารที่ถูกแต่งแต้มด้วยแสงและวิดีโอ

ถ้ารู้ภูมิหลังเล็กน้อยก่อนมา จะยิ่งอินมากขึ้น ในช่วงสงครามเกาหลี ปูซานเคยเป็นเมืองหลวงชั่วคราวอยู่ 1,023 วัน และรองรับผู้ลี้ภัยเกินกว่าความสามารถของเมืองจนมีมากกว่าหนึ่งล้านคน เทศกาลยอแฮงนี้ใช้โบราณสถาน 11 แห่งที่ยังหลงเหลือร่องรอยของยุคนั้นเป็นเวทีของงาน กิจกรรมถูกแบ่งเป็น 8 ยา(夜) ได้แก่ ยาคย็อง ยาโร ยาซอล ยาซา ยาฮวา ยาชี ยาซิก และยาซุก โดยมีรายการย่อยราวยี่สิบรายการ มีทั้งสื่อผสานแสงบนสะพานย็องโดแดกโย มิวเซียมป๊อปอัปประวัติชีวิตสมัยใหม่และร่วมสมัย โชว์เคสศิลปินรุ่นใหม่ และ AR สแตมป์ทัวร์ ที่ผสมประวัติศาสตร์เข้ากับดิจิทัล โดยเฉพาะปีนี้จัดตรงกับการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกของยูเนสโกที่จัดเป็นครั้งแรกในเกาหลี (19-29 กรกฎาคม ที่ปูซาน) ทำให้ทั้งเมืองคึกคักไปด้วยเรื่องราวมรดก

เส้นทางยามเย็นที่เริ่มจากทางออก 6 สถานีนันโป

สิ่งแรกที่ควรเตรียมคือ 'การสมัครล่วงหน้า' กิจกรรมจำนวนมากของยอแฮงมีระบบดูรายละเอียดและตารางเวลาบนเว็บไซต์ทางการ แล้วเปิดรับลงทะเบียนล่วงหน้า ดังนั้นโปรแกรมยอดนิยมจึงเต็มเร็ว กิจกรรมอย่างทัวร์ธีมยามค่ำกับไกด์ หรือเวิร์กช็อปทำของที่ต้องมีที่นั่งจำกัด ควรเลือกโปรแกรมที่อยากไปแล้วจองไว้ก่อนออกเดินทาง เพื่อไม่ให้เสียเที่ยว แต่ก็มีคอนเทนต์ที่เดินเข้าชมได้เรื่อย ๆ เช่น ตลาดกลางคืนที่จัตุรัส หรือสื่อผสานแสง ทำให้แม้ไม่จองล่วงหน้าก็ยังสนุกกับบรรยากาศได้เต็มที่

การเดินทางไปก็ไม่ยาก จัตุรัสยูราริซึ่งเป็นเวทีหลักอยู่ใกล้มากกับสถานีนันโปของรถไฟใต้ดินปูซานสาย 1 ออกทางออก 6 แล้วเดินไปทางย็องโดประมาณ 100 เมตร ใช้เวลาแค่ 3 นาทีถึงทางเข้าสะพานย็องโดแดกโย พื้นที่นี้เชื่อมกับห้างใต้ดิน ทำให้ตรอกอาหารย่านนันโปดง จัตุรัส BIFF และตลาดชากัลชีสามารถเดินถึงได้หมด ผมเลยกินข้าวเย็นที่นันโปดงก่อนค่ำ แล้วค่อย ๆ เดินลงมาที่จัตุรัส สิ่งสำคัญตอนกลับคือ แม้กิจกรรมจะจบตอน 22:00 น. แต่สถานีนันโปอยู่ใกล้มาก แค่เช็กเวลารถไฟขบวนสุดท้ายไว้ก็กลับที่พักได้สบาย อยู่กลางเมืองจึงเรียกแท็กซี่ก็ไม่ยากด้วย

เรื่องการจ่ายเงินหรือภาษา ไม่ต้องกังวลมาก ย่านนันโปดงและชากัลชีเป็นย่านท่องเที่ยวหลักที่รองรับบัตรและการจ่ายผ่านมือถือได้ดี แต่แผงขายของในตลาดกลางคืนหรือบูธที่ตกแต่งสไตล์ย้อนยุคอาจมีบางร้านรับแค่เงินสด ดังนั้นพกเงินสดเล็กน้อยไปจะอุ่นใจกว่า ส่วนสื่อภาษาอังกฤษในแต่ละโปรแกรมมีมากน้อยแค่ไหนยังไม่แน่ชัด แต่เพราะมีคอนเทนต์ที่สนุกด้วยตาและลิ้นอย่างสื่อผสานแสง ตลาดกลางคืน และอาหารกินเล่น ต่อให้ไม่รู้ภาษาเกาหลีก็ยังเพลิดเพลินกับบรรยากาศได้เต็มที่

ความสนุกของการเลือกเก็บ 'แปดราตรี'

เสน่ห์ของเทศกาลนี้คือโครงสร้าง '8 ยา' เพราะมันแบ่งค่ำคืนออกเป็นแปดมุมมอง ทำให้เลือกเก็บได้ตามสไตล์ของตัวเอง ถ้าอยากดูแสงก็เลือกยาคย็อง(夜景)—โชว์สื่อผสานแสงที่ฉายบนสะพานย็องโดแดกโยและผนังโบราณสถานอยู่ในหมวดนี้ ถ้าชอบเดินก็เลือกยาโร(夜路) เดินตามเส้นทางผู้ลี้ภัย ทำกิจกรรมเก็บขยะใต้แสงจันทร์หรือสแตมป์ทัวร์ ถ้าอยากฟังเรื่องเล่าก็เลือกยาซอล(夜說) เพื่อชมการแสดงในโรงละครขนาดเล็กและโปรแกรมคาเฟ่ 'มิลดาวอน' ส่วนถ้าอยากเรียนรู้ประวัติศาสตร์แบบจริงจังก็เป็นยาซา(夜史) งานทำภาพและโปสการ์ดคือยาฮวา(夜畵) และพอเริ่มหิวก็จะมีตลาดกลางคืนยาชี(夜市) กับมุมของกินเล่นยาซิก(夜食) รออยู่ แม้กระทั่งยาซุก(夜宿) ก็มี เป็นโปรแกรมคอนเซ็ปต์ที่พักค้างคืนในคืนแห่งยอแฮงด้วย

• ชมแสงและวิดีโอ: โปรแกรมยาคย็อง เช่น สื่อผสานแสงบนสะพานย็องโดแดกโย (เข้าชมได้โดยไม่ต้องจอง)
• แนะนำให้จอง: ทัวร์ธีมยามค่ำกับไกด์ และโปรแกรมเวิร์กช็อปหรือกิจกรรมเชิงประสบการณ์
• อาหารและการเดินเล่น: ตลาดผู้ลี้ภัยยามค่ำและกล่องของกินเล่น เหมาะกับการสนุกแบบเบา ๆ

เมื่อเดินไปท่ามกลางบูธที่จำลองบรรยากาศยุค 1950 และข้าวของสมัยก่อน ตัวละคร 'กึมซุนอี·กึมดงอี' ก็จะโผล่มาตามจุดต่าง ๆ เรื่องราวของพี่น้องที่พลัดมือกันบนเส้นทางผู้ลี้ภัยเป็นเส้นเรื่องที่เชื่อมเทศกาลทั้งหมดเข้าด้วยกัน จึงสนุกได้ทั้งครอบครัวที่พาเด็กมาด้วย ราวกับตามทำภารกิจไปพร้อมกัน

สิ่งที่ควรรู้ก่อนออกเดินทาง

ช่วงปลายเดือนกรกฎาคมที่ปูซานอากาศร้อนและชื้น แถมเป็นเทศกาลที่ต้องเดินชมโบราณสถานยามค่ำ จึงเดินเยอะกว่าที่คิด ควรพกรองเท้าผ้าใบ น้ำ พัดมือถือหรือพัดลมพกพา และถ้าเป็นไปได้ก็ใส่ร่มพับสักคันไว้กันฝนโปรยช่วงค่ำฤดูร้อน ห้องน้ำมีที่จัตุรัสยูราริ ทำให้บริเวณเวทีหลักไม่ค่อยน่ากังวล แต่โปรแกรมประเภททัวร์ที่กระจายไปตามโบราณสถานหลายแห่งอาจไม่มีห้องน้ำระหว่างทางบ่อยนัก จึงแนะนำให้เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อนออกจากจัตุรัส

อีกอย่าง ปีนี้ชนกับการประชุมคณะกรรมการมรดกโลก ทำให้มีโอกาสที่ย่านเมืองเก่าทั้งหมดจะคึกคักกว่าปกติ ช่วงเวลาที่คนหนาแน่น เช่นช่วงราว 20:00 น. เมื่อความมืดมาเต็มที่ หากอยากได้จุดชมที่ดีควรไปก่อนเล็กน้อย และก่อนออกเดินทางควรตรวจสอบเวลาเปิดปิดที่แน่นอนของแต่ละโปรแกรม รวมถึงว่าสามารถจองได้หรือไม่จากเว็บไซต์ทางการอีกครั้ง

สรุปสั้น ๆ คือ เทศกาลนี้เหมาะมากสำหรับคนที่อยากใช้ค่ำคืนในปูซานแบบ 'เดินและจดจำ' แทนที่จะเป็นแค่ 'กินและดื่ม' นักเดินทางที่สนใจประวัติศาสตร์ คู่รักที่ชอบวิวกลางคืนและสื่อศิลปะดิจิทัล รวมถึงครอบครัวที่อยากเดินตามเรื่องเล่าพร้อมกัน ล้วนเหมาะทั้งนั้น ขอให้ได้เดินใต้แสงไฟของสะพานย็องโดแดกโย แล้วซึมซับความอบอุ่นที่เมืองนี้เคยโอบไว้เมื่อกว่า 70 ปีก่อนสักครู่หนึ่งก่อนกลับ